Trung Quốc đối mặt với cú sốc kinh tế thứ hai khi dịch bệnh triệt tiêu nhu cầu

11

Phần lớn nhà máy chế tạo của Trung Quốc nằm im bất động trong hai tháng kể từ khi dịch bệnh bùng phát do chịu ảnh hưởng của cú sốc về nguồn cung. Nhưng các nhà kinh tế hiện nay lại đang quan ngại nhiều hơn về làn sóng tàn phá kinh tế thứ hai từ dịch bệnh khi cú sốc kép về cầu bao gồm cả cầu bên ngoài và cầu nội địa sẽ làm tác động mạnh đến nền kinh tế Trung Quốc trong những tháng tới.

Việc các nước tăng cường áp dụng các biện pháp khẩn cấp ngăn chặn dịch bệnh, cầu bên ngoài của Trung Quốc đã bị ảnh hưởng lớn, xuất khẩu của Trung Quốc giảm 17,2% trong tháng hai tháng đầu năm và tình hình được dự báo sẽ còn tiếp tục xấu đi. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định do ngày càng nhiều quốc gia chịu ảnh hưởng bởi dịch và thị trường tài chính toàn cầu biến động mạnh, doanh nghiệp và người tiêu dùng vẫn tiếp tục tâm lý lo sợ, từ đó làm sụt giảm nhu cầu của thế giới về hàng hóa của Trung Quốc ngay khi nền kinh tế nước này bắt đầu khởi động trở lại. Mỹ – một trong những thị trường lớn của hàng hóa Trung Quốc, đang có diễn biến xấu đi. Morgan Stanley đã phải điều chỉnh dự báo kinh tế quý II của Mỹ từ -4% xuống – 30,1%, tiêu dùng giảm 31%, thất nghiệp tăng 12,8%. Nhiều doanh nghiệp Trung Quốc cho biết chỉ trong vòng 1 tuần, các đối tác nước ngoài đã thay đổi hoàn toàn, chuyển từ thúc ép thực hiện các đơn hàng do lo sợ các “nút cổ chai” trong chuỗi cung sang yêu cầu giãn hoặc hủy các đơn hàng; do đó, ngay khi nguồn cung đang phục hồi thì lại phải đối mặt với thiếu cầu.

Về cầu trong nước, nhiều doanh nghiệp được cho là phá sản do kinh tế Trung Quốc dừng hoạt động trong những tuần qua vì dịch bệnh. Theo Bloomberg, 100 doanh nghiệp bất động sản Trung Quốc đã làm thủ tục phá sản trong hai tháng đầu năm. Tỷ lệ thất nghiệp tăng lên 6,2% tương đương với 5 triệu việc làm đã bị mất đi, trong đó không bao gồm các lao động di cư thời vụ không thể quay trở lại làm việc do các lệnh phong tỏa và do không được ký hợp đồng lao động, với thiệt hại về lương được ước tính là 115 tỷ USD và đó cũng chính là thiệt hại của nền kinh tế, tạo những lỗ thủng mới trong cầu nội địa của Trung Quốc. Trong khi đó thị trường bán lẻ đã giảm xuống mức kỷ lục 20,5%. Theo ông Michael Pettis, Giáo sư tài chính Đại học Bắc Kinh, trong khi hạn chế về cung có thể được khắc phục sớm thì việc khôi phục cầu sẽ khó khăn hơn rất nhiều, nhất là khi cả những người không bị thất thoát về thu nhập cũng phản ứng với cú sốc bằng quyết định giảm chi tiêu, tăng tiết kiệm. Theo điều tra của công ty tài chính Rong360.com, 64,4% người được khảo sát cho biết sẽ hạn chế thói quen chi tiêu trong khi 31,4% sẽ không tăng chi tiêu sau khi dịch bệnh được kiểm soát.

Nhìn chung, phần lớn các nhà kinh tế dự đoán kinh tế Trung Quốc sẽ lần đầu tiên tăng trưởng âm trong quý I kể từ khi kết thúc cuộc cách mạng văn hóa năm 1976 và mối đe dọa với kinh tế Trung Quốc không có dấu hiệu suy giảm khi dịch bệnh tiếp tục lan rộng làm cho nguy cơ suy thoái kinh tế thế giới đang rất cận kề. Alicia Garcia Herrero, nhà kinh tế trưởng của Natixis nhận định đây là cú sốc trên mọi phương diện, tầng lớp, là suy thoái kinh tế, sẽ là một Trung Quốc khác, một thế giới khác hoàn toàn. Dù không phải là nước duy nhất đối mặt với nguy cơ suy thoái kéo dài, nhưng chính phủ Trung Quốc có thể sẽ là bên chịu nhiều mất mát nhất. Đảng Cộng sản Trung Quốc cố gắng bảo đảm tăng trưởng mạnh và sự thịnh vượng tương đối để đổi lấy sự kiểm soát tuyệt đối đất nước. Do đó, khó khăn kinh tế kéo dài vốn sẽ dẫn đến thất nghiệp tràn lan và mất ổn định xã hội được xem như là nguy cơ và mối đe dọa mang tính sống còn./.

(Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc)