Cuộc chiến giá dầu và các bên liên quan

15

Do dịch cúm virus Corona bùng phát gần đây nên nhu cầu đi lại của nhiều quốc gia giảm, kéo theo nhu cầu về năng lượng sụt giảm nhanh chóng. Trước tình hình đó, ngày 05/03/2020, Ả-rập Xê-út kêu gọi các nước OPEC và đồng minh cắt giảm thêm 1,5 triệu thùng/ngày vào quý II/2020 nhằm bảo vệ giá dầu.

Theo thỏa thuận cũ, mức cắt giảm là 2,1 triệu thùng/ngày có hạn tới hết tháng 03/2020. OPEC mong muốn gia hạn mức cắt giảm 2,1 triệu/ngày này đến hết năm 2020 do tình hình biến động theo chiều hướng đi xuống của thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, trong cuộc họp của OPEC và các nước đồng minh ngoài khối ngày 06//03/2020 tại Viên (Áo) Nga đã thẳng thừng từ chối mức cắt giảm và cho biết, kể từ 01/04/2020, các nước có thể tùy ý điều chỉnh sản lượng của riêng mình. Đây là động thái cứng rắn của Nga khi quyết chọn một lối đi cho riêng mình mà không đồng thuận với các đồng minh trong OPEC kể từ 2016 khi hai bên bắt tay để đẩy giá dầu lên bằng cách cắt giảm sản lượng dầu từ đó đến nay.

Lập tức, Ả-rập Xê-út thay đổi quan điểm 180 độ bằng cách thúc đẩy OPEC tăng sản lượng dầu ngay khi thỏa thuận cũ kết thúc vào cuối tháng 03/2020. Theo đó, Saudi Aramco sẽ tăng sản lượng từ 12 triệu lên 13 triệu thùng/ngày, ADNOC của các tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) cũng tăng sản lượng từ 3 triệu lên 4 triệu thùng/ngày, Cô-oét đã nhất trí theo Ả-rập Xê-út tuy nhiên chưa khẳng định con số tăng là bao nhiêu cho đến đầu tháng 04/2020. Đồng thời, Ả-rập Xê-út quyết định giảm giá dầu sâu vào tháng 04/2020, cụ thể, mỗi thùng sẽ giảm 6 USD tại khu vực châu Á, 7 USD tại Mỹ và 8 USD tại khu vực Tây Bắc Âu.

Việc các nước OPEC quyết định tăng sản lượng dầu thời gian tới sẽ tạo nên nguy cơ xuất hiện dòng dầu cực lớn đổ vào thị trường vốn đã thừa hàng khi nhu cầu giảm mạnh trong thời kì bùng phát virus Corona, và giá dầu giảm sẽ tạo nên một cuộc chiến giá dầu toàn cầu khi giá dầu trượt dốc thê thảm nhất trong vòng 20 năm qua. Thị trường tuần qua ghi nhận, giá dầu thô sáng 09/03/2020 giảm hơn 30% – mức thấp nhất kể từ năm 1991. Cả Brent và WTU đều về đáy 4 năm và giao dịch quanh 30 USD/thùng. Mức giảm co hẹp về 18% vào buổi chiều.

Nếu cuộc chiến giá dầu xảy ra, sẽ có nhiều bên chịu ảnh hưởng thiệt hại và sẽ phải đối mặt với cú sốc về kinh tế và địa chính trị. Tuy nhiên, cả Ả-rập Xê-út và Nga đều chấp nhận điều này để đạt được mục tiêu chung – một lợi ích duy nhất: Nhắm vào ngành dầu đá phiến của Mỹ, làm suy yếu năng lượng và sức mạnh kinh tế của Mỹ.

Tại sao Ả-rập Xê-út lại chọn cách này khi Ả-rập Xê-út là một đồng minh thân cận của Mỹ? Vì Ả-rập Xê-út muốn củng cố vị trí nước xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới. Và vì, dưới chỉ đạo của Thái tử Mohammed Bin Salman, Ả-rập Xê-út không ngại có các bước đi liều lĩnh và bất ngờ với mong muốn khẳng định vị thế đất nước. Chấp nhận tăng sản lượng và giảm giá dầu, Ả-rập Xê-út tự tin trụ vững 5 năm tới vì dầu mỏ ở đây có chi phí sản xuất thấp nhất và Ả-rập Xê-út có khoản vay nước ngoài ít nên có thể dựa vào dự trữ ngoại hối trong thời gian dài.

Ngược lại, Nga kiên quyết không giảm sản lượng dầu vì cho rằng, nếu hạ sản lượng dầu thì Mỹ sẽ càng có cơ hội gia tăng sản lượng dầu đá phiến và khi đó sẽ chiếm lĩnh thị trường của Nga. Đây là bước đi khá liều lĩnh của Putin, theo các chuyên gia kinh tế, với các khả năng tài chính của mình hiện nay, để đối đầu với cuộc chiến giá dầu thì Nga chỉ có cách làm đồng rúp trượt giá so với đồng đô la Mỹ, khi đó Nga sẽ trụ được trong cuộc chiến từ 1 đến 2 năm. Sau này, khi không thể trụ vững, nhiều khả năng Nga sẽ lại tìm cách bắt tay với OPEC để ổn định thị trường giá dầu thế giới.

Theo nguồn tin của báo Oilprice, năm 2019 đã chứng tỏ là một năm đầy biến động của dầu mỏ khi có sự gián đoạn nguồn cung trên toàn thế giới như dầu thô bị ô nhiễm tại đường ống Druzhba ở Nga và các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ chính của Ả-rập Xê-út hồi tháng 9. Năm 2020 bắt đầu biến động mạnh mẽ hơn bởi virus Corona làm kìm hãm tốc độ tăng trưởng nhu cầu toàn cầu và sự sụp đổ của các cuộc đàm phán OPEC dẫn đến tụt dốc giá dầu nghiêm trọng nhất kể từ năm 1991. Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác, trong khi các công ty khoan dầu và các công ty dịch vụ dầu mỏ đứng trước việc mất hàng tỷ đô la doanh thu thì xuất hiện bên thứ 3 trục lợi từ sự giảm giá dầu này, đó là các nhà kinh doanh dầu mỏ. Họ “chơi” theo xu hướng mua dầu thô giá rẻ và lưu giữ để bán dần sau này. Vấn đề còn lại chỉ là tìm kiếm nơi lưu trữ dầu thô mà sắp tới Ả-rập Xê-út, UAE, Kuwait sẽ bán phá giá.

Theo Reuters, các thương nhân dầu mỏ đang tìm cách trữ dầu trên các con tàu nổi chở dầu với tải trọng lưu trữ 2 triệu thùng với giá thuê 38.700 USD/ngày (giá ngày thứ Ba,10/03/2020), vẫn sẽ có lãi nếu mức chênh lệch 12 tháng cao hơn chi phí của tàu và phí lãi chi việc lưu trữ dầu thô (Seatrade Maritime News dẫn lời nhà môi giới tàu Poten & Partners có trụ sở tại New York). Việc kiếm lợi nhuận bằng kho chứa tàu chở dầu nổi thực sự là một tin đáng mừng cho các công ty vận tải đang quay cuồng với tác động của virus corona đối với hàng hóa và các sản phẩm công nghiệp. Có chuyên gia cho rằng, ở khía cạnh nào đó thì nền kinh tế thế giới vẫn đi theo đúng hướng, vẫn có chỗ bù đắp cho các thiệt hại mà sắp tới thế giới phải hứng chịu./.

(Đại sứ quán Việt Nam tại Ả-rập Xê-út)