COVID-19 và những tác động đến nền kinh tế

18

Giá trị đồng kuron Thụy Điển và Na Uy rơi tự do so với USD: Trong hơn 10 ngày qua, đồng kuron Thụy Điển đã mất giá 12% so với USD. Ngày 09/03, 1 USD trị giá 9,35 SEK, nhưng do tác động nghiêm trọng của dịch COVID-19 lên thị trường tài chính, tỉ giá đã tăng lên ở mức 1 USD đổi 10,45 SEK như hiện nay. Nhà kinh tế Thomas Olofsson cho biết, không có gì mới khi các loại tiền tệ nhỏ hơn sẽ bị mất giá trị trong thời kỳ kinh tế khó khăn. Trong cuộc khủng hoảng tài chính 2008-2009, đồng krona Thụy Điển đã mất gần 40% giá trị; nhiều người chọn các loại tiền được ưu tiên hơn. Tuy nhiên, khi hỏi triển vọng đồng kuron có tiếp tục mất giá không, ông Thomas Olofsson bày tỏ sự không chắc chắn và cho biết, thị trường hiện đang rất căng thẳng. Các ngân hàng cần thanh khoản, có nghĩa là họ muốn thoát khỏi các loại chứng khoán khác.

Tình hình tương tự cũng xảy ra đối với Kuron Na Uy, nhưng ở mức nghiêm trọng hơn. Trong cùng khoảng thời gian, kuron Na Uy đã giảm giá gần 27% so với USD, đẩy tình hình căng thẳng tới mức Ngân hàng Trung ương Na Uy phải xem xét khả năng mua hỗ trợ đồng kuron Na Uy trên thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, bên cạnh lý do COVID-19, còn lý do lớn nữa là giá dầu đã giảm mạnh, tới nay đã giảm khoảng 60%.

Bộ trưởng Thương mại Thụy Điển Anna Hallberg tỏ ra lo ngại trước việc nước Ý đóng cửa vì Bắc Ý là khu vực cung cấp hàng xuất khẩu lớn thứ 2 ở Châu Âu và cùng với việc ngưng trệ hoạt động sản xuất trên khắp thế giới sẽ tác động lớn lên chuỗi giá trị toàn cầu. Bà Anna Hallberg cũng lo ngại về việc cung cấp các trang thiết bị y tế thiết yếu, cho rằng nhiệm vụ chính của bà là giải quyết vấn đề vận tải. Các Bộ trưởng của EU  trong mấy ngày qua đều liên hệ với nhau để nỗ lực bảo đảm việc cung cấp các thiết bị y tế đang bị ùn tắc tại biên giới các nước thành viên EU. Bộ trưởng Tài chính Thụy Điển Magdalena Andersson đang tìm cách để thảo luận rộng lớn hơn trong EU về cách thức xử lý dịch bệnh hiện nay; cho rằng, phải làm những gì cần thiết ngăn chặn sự lây lan, nhưng không làm tổn hại tới nền kinh tế một cách không cần thiết.

Cho đến nay, chuỗi cung ứng thực phẩm cho Thụy Điển đang nắm giữ nhưng việc cung cấp thực phẩm rất mong manh và được xây dựng trên tinh thần đoàn kết kéo dài giữa các nước EU. Therese Frisell, đại diện Cơ quan Thực phẩm Thụy Điển, cho biết virus Corona làm sáng tỏ sự yếu kém trong khả năng tự cung cấp lương thực của Thụy Điển. Vào những năm 1980, Thụy Điển thực hiện 100% tự cung tự cấp cho tất cả các nhu cầu cơ bản thiết yếu trong thực phẩm. Hiện nay, con số đó đã giảm xuống còn 50%. Đã có những cảnh báo từ hàng hải Thụy Điển, tổ chức giao thông và trồng rau rằng các loại trái cây, quả mọng và rau xanh phụ thuộc chủ yếu vào lao động từ các nước vùng Baltic và Ba Lan nhưng những người lao động này lại gặp khó khăn trong di chuyển do lệnh đóng cửa biên giới Palle Borgström” – chủ tịch của LRF nói.

Dịch COVID-19 đã gây nhiều tổn thất cho các ngành kinh tế Thụy Điển. Cụ thể: (i) Hai hãng xe hơi là AB Volvo và Scania bị ngưng trệ sản xuất, phải đóng cửa nhà máy. 54.000 nhân viên bị buộc nghỉ việc và ảnh hưởng lớn tới các nhà thầu phụ; (ii) Công ty khai thác 10 sân bay tại Thụy Điển Swedavia đang sa thải 1.900 nhân viên và sẽ tiếp tục đưa ra thông báo tới 800 nhân viên khác trong theo một kế hoạch ứng phó với dịch bệnh. Swedavia cho biết thêm, số lượng khách du lịch giảm 70-90% trong những ngày gần đây; (iii) Hãng thời trang H&M tạm thời cho nghỉ 2.000 nhân viên làm việc tại Na Uy, tuy nhiên vẫn chưa có kế hoạch đóng các cửa hàng tại nước này.

Tuy nhiên, có những tín hiệu tích cực từ các công ty Thụy Điển hoạt động tại Trung Quốc. Cụ thể, hãng Volvo cho biết, hiện mọi thứ đang đi đúng hướng ở Trung Quốc cả về sự tiến triển tốt lên của dịch bệnh và chuỗi cung ứng; hoạt động sản xuất tại Trung Quốc của hãng đã trở lại bình thường, mặc dù chưa đạt công suất tối đa. Trong khi đó, hãng thời trang H&M đã mở cửa trở lại 503 trong tổng số 516 cửa hàng của hãng tại Trung Quốc; các hoạt động bán hàng hóa đã bắt đầu dần phục hồi trở lại./.

(Đại sứ quán Việt Nam tại Thụy Điển)