Các nền kinh tế phụ thuộc vào Trung Quốc có thể sẽ đối mặt với nhiều khó khăn do “Virus Vũ Hán” gây nên

19

Sự bùng phát bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona (nCoV) hiện nay tại Trung Quốc là một lời nhắc nhở về sự cấp thiết của việc đa dạng hóa nguồn thu nhập và nguồn cung, đây chính là các phương thức bảo hiểm tốt nhất để đối phó với những bất ổn kinh tế khó lường trước trong tương lai.

Việc ước tính chính xác tổng thiệt hại của nền kinh tế hoàn toàn phụ thuộc vào thời gian kéo dài của dịch bệnh trong thời gian sắp tới. Nhưng có một điều chắc chắn rằng các nền kinh tế phụ thuộc vào Trung Quốc sẽ phải gánh chịu nhiều tổn thất nghiêm trọng do sự bất ổn của nền kinh tế đứng thứ 2 thế giới này.

Sức chi tiêu của những tầng lớp phát triển nhanh tại Trung Quốc như tầng lớp trung lưu đã nắm vai trò chủ đạo trong quá trình tăng trưởng của nền kinh tế, các yếu tố truyền thống khác như đầu tư, xuất khẩu và sản xuất đều bị bỏ lại phía sau. Công ty tư vấn đầu tư McKinsey đã thực hiện một nghiên cứu và cho ra kết quả về chỉ số tiêu dùng trong nước đóng góp hơn 60% tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc trong 11 trên tổng số 16 Quý tính từ tháng 01/2015 đến tháng 12/2018. Trung Quốc nghiễm nhiên trở thành thị trường hấp dẫn đối với các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Theo báo cáo của Maybank, Trung Quốc thực hiện nhập khẩu 14% từ khu vực ASEAN trong năm 2018, tăng cao so với mức 6,5% của năm 2003 vào thời điểm dịch SARS bùng phát. Xuất khẩu của Singapore sang Trung Quốc tăng nhanh chóng và nước này đã thay thế Mỹ trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Singapore. Ngoài thương mại, vai trò của người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng tăng thôi thúc nhiều công ty Singapore chi ra những khoản đầu tư lớn và biến quốc gia này thành nguồn thu nhập quan trọng.

Tập đoàn Capital Land của Singapore là một ví dụ điển hình, có khoảng 40% tổng doanh thu của tập đoàn hàng năm có được từ Trung Quốc. Việc phụ thuộc của Capital Land vào Trung Quốc khiến Tập đoàn gặp nhiều khó khăn khi đối mặt với dịch bệnh do virus corona: 6 siêu thị buộc phải đóng cửa, cụ thể 4 cửa hàng ở Vũ Hán, nơi đang là tâm điểm bùng phát dịch do virus corona và 2 cửa hàng ở Tây An.

Sức mua của tầng lớp trung lưu Trung Quốc có tầm ảnh hưởng vượt biên giới và lan sang các nước khác trên thế giới. Ngay sau khi dịch bệnh bùng phát, tất cả các tour du lịch đều bị yêu cầu hủy bỏ dẫn đến khiến các quốc gia nhận tổn thất nặng nề. Đối tượng đầu tiên chịu tác động là ngành Hàng không, giá trị cổ phiếu sụt giảm trên thị trường chứng khoán. Hãng hàng không Singapore (SIA) và SilkAir đã ngừng các chuyến bay đến thị trường du lịch lớn nhất thế giới này. Một hãng hàng không giá rẻ khác của SIA là Scoot cũng thực hiện chính sách tương tự, tạm ngưng tất cả các chuyến bay tới 11 thành phố của Trung Quốc  Đại lục.

Theo số liệu của Nomura International, khoảng 3,4 triệu khách du lịch Trung Quốc đã đến Singapore trong năm 2018, tăng so với mức 700.000 du khách thời điểm năm 2002. Lượng khách Trung Quốc chiếm 18,5% tổng số khách du lịch đến Singapore, tăng 8,9% so với năm 2002. Không chỉ riêng Singapore, hầu hết các nền kinh tế ASEAN đều chịu tác động trước những cú sốc liên quan đến chi tiêu du lịch. Khu vực ASEAN đón khoảng 27 triệu khách du lịch Trung Quốc trong năm 2018 so với chỉ khoảng 2,9 triệu năm 2003.

Tác động của dịch bệnh cũng sẽ gây ảnh hưởng đến các ngành sản xuất khác bởi Vũ Hán là trung tâm vận chuyển và sản xuất của miền trung Trung Quốc. Tờ Bloomberg xếp Vũ Hán ở vị trí thứ 13 trong số 2.000 thành phố của Trung Quốc đóng vai trò chủ đạo trong chuỗi cung ứng. Tờ Forbes xếp thành phố này trong Top 10 thành phố sáng tạo nhất của Trung Quốc. Một số tên tuổi lớn có sự hiện diện quan trọng tại Vũ Hán như Nippon Steel của Nhật Bản, LG Electronic của Hàn Quốc. Các hãng sản xuất ô tô lớn như khác Nissan, Honda và GM đều đặt nhà máy tại đây. Trong trường hợp xấu nhất khi chính quyền Trung Quốc không thể khống chế được dịch bệnh trong tỉnh Hồ Bắc, các chuỗi cung ứng sẽ tiếp tục gián đoạn trên toàn cầu.

Dự báo tăng trưởng kinh tế năm 2020 của Singapore hiện đang ở mức giao động giữa 1%-2%. So sánh với thời kỳ bùng nổ dịch SARS năm 2003, OCBC ước tính rằng con số này sẽ giảm từ 0,5%-1% nếu đại dịch kéo dài trong khoảng thời gian từ 3 đến 6 tháng. Ngân hàng OCBC dự báo một số hoạt động kinh tế bị trì trệ sẽ làm giảm 1,5% mức tăng trưởng về sản xuất trong năm nay và mức tăng trưởng trong lĩnh vực dịch vụ sẽ bằng không. Nếu nền kinh tế Singapore trong năm 2020 chỉ đạt mức 0,5% tăng trưởng, nguy cơ suy thoái kinh tế hoàn toàn có thể diễn ra. Tuy nhiên, trong trường hợp có thể sớm ngăn chặn sự bùng phát của dịch bệnh, nền kinh tế sẽ tăng trưởng trở lại nhưng không ai có thể xác định được thời gian cụ thể chính xác là khi nào./.

(ĐSQ Việt Nam tại Singapore)